معرفي رشته داروسازي

‌رشته ‌داروسازي ‌بخشي‌از علوم‌پزشكي ‌است‌كه‌ در رابطه ‌با توليد و ساخت‌دارو، بررسي‌وضعيت‌دارو در بدن‌انسان ‌و موجودات‌زنده‌ و ميزان‌تأثير دارو در سلامت‌جامعه‌ و كم‌كردن ‌بحران‌هاي‌بيماري‌زا نقش‌ايفا مي‌كند. به‌ عبارت‌ديگر رشته ‌داروسازي ‌به ‌شناخت ‌ماده‌ مؤثر، فرموله‌كردن ‌اين‌ ماده (تبديل‌ماده ‌مؤثر به ‌فرمي‌كه ‌قابل ‌مصرف ‌براي‌ بيمار باشد مثل‌قرص‌ ،كپسول‌، شربت‌يا استفاده‌از روش‌هاي‌تزريقي‌) و بررسي ‌اثرات ‌دارو بر بدن‌ بيمار مي‌پردازد. شايد جالب باشد كه بدانيد حدود 30 تا  50درصد علت ناموفق شيوه مداواي يك بيمار، به دارو مربوط مي‌شود؛ يعني كيفيت دارو، انتخاب نوع ‌دارو و نحوه استفاده از دارو(اين كه بيمار دارو را با چه مواد غذايي يا دارو‌هاي ديگر استفاده كرده است) مي‌تواند اثر دارو را تضعيف كند. و اين وظيفه يك داروساز است كه علت را تشخيص دهد و در اين زمينه پزشك معالج را راهنمايي كند.

داروسازي ‌تلفيقي ‌از علوم‌پايه‌ و باليني‌است‌ و به‌همين‌ دليل ‌توانمندي‌ در دروس‌فيزيك‌، شيمي ‌و زيست‌شناسي ‌براي ‌اين‌ رشته‌ ضروري‌است‌. همچنين‌ دانشجويان‌ این رشته ‌براي ‌ارائه‌ خدمات ‌به‌بيماران ‌بايد بتواند با افراد به درستي ‌ارتباط ‌برقرار كرده ‌و خوب ‌صحبت‌كند و در ضمن ‌فردي ‌سخت‌كوش ‌و جدي‌باشد چون ‌دروس‌اين‌رشته‌ بسيار فراگير و متنوع‌ بوده‌و هم ‌جنبه‌ حفظي‌‌و هم جنبه ‌تحليلي‌دارد و در نتيجه‌ به‌ همت ‌و تلاش‌قابل‌توجه ‌نيازمند است‌.

حدود 90 درصد فارغ ‌التحصيلان ‌اين ‌رشته‌ جذب ‌بازار كار مي‌شوند كه‌ از اين ‌ميان ‌بيش ‌از 80  درصد جذب ‌داروخانه‌ها و مابقي‌در صنايع‌داروسازي‌(صنعت‌ساخت‌و كنترل‌دارو) و كارخانه‌هاي‌آرايشي‌ـ بهداشتي ‌مشغول‌ به‌كار مي‌شوند يا در كارهاي ‌اجرايي ‌وزارت ‌بهداشت‌، درمان ‌و آموزش ‌پزشكي‌ فعاليت‌ مي‌كنند. از سوي‌ديگر در حال‌ حاضر حدود 97 درصد داروهاي ‌مورد نياز كشور(از نظر عددي) در كارخانه‌هاي‌متعدد داروسازي‌داخل‌كشور ساخته ‌مي‌شود و بدون‌شك ‌اين كارخانه‌ها به‌كارشناسان‌ داروسازي ‌نياز دارند. این در حالي‌است ‌كه اكثر كارخانه ‌هاي ‌داروسازي‌كشور داراي ‌واحدي ‌به‌نام ‌واحد تحقيقات ‌هستند و امكان ‌فعاليت‌هاي ‌تحقيقاتي ‌براي ‌فارغ‌التحصيلان ‌علاقه‌مند مهيا است.

تاريخچه رشته و پيشرفت هاي جديد :

با توجه به نياز بشر به درمان بيماري ها و همچنين پيشرفت علم شيمي و بيولوژي و همچنين ارتباط تنگا تنگ علوم مختلف و همچنين گشوده شدن عرصه براي ارائه روش هاي جديد درماني با استفاده از دارو هاي جديدتر و موثر تر رشته داروسازي از ابتداي قرن بيستم به عنوان يك رشته مستقل مطرح گرديد.

كه اين امر در ايران با استقلال اين رشته از رشته پزشكي و تاسيس دانشكده داروسازي در سال 1313 در دانشگاه تهران محقق گرديد.  به مرور زمان و با توجه به نياز كشور به استفاده از خدمات داروسازان و همچنين احساس ضرورت بر تدوين برنامه هاي تحصيلي اين رشته، دانشكده هاي داروسازي ديگري در تبريز، اصفهان، مشهد، اهواز و سپس شهيد بهشتي، كرمان، شيراز، ساري و كرمانشاه تاسيس گرديد. همچنين برنامه رشته داروسازي به صورت مدون در سال 1361 توسط شوراي انقلاب فرهنگي ارائه كه اين برنامه با كمي تغيير در سال 1367 بازنگري گردیده است. امروزه علاوه بر تاسيس دانشكده هاي داروسازي هر دانشكده به لحاظ رشد و تحولات عظيم علمي اقدام به تاسيس مراكز تحقيقاتي و همچنين با توجه به نياز جامعه به خدمات تخصصي تر اقدام به تاسيس و راه اندازي رشته هاي تخصصي نموده است.

ارزشها و باور های داروسازی

حفظ سلامت انسان و محيط زندگي وي از حقوق اصلي او محسوب مي شود و در رشته داروسازي نيز با توجه به كاربردهاي تعيين كننده آن در تامين سلامت جامعه در راستاي تحقق عدالت اجتماعي، بر مد نظر گرفتن اين حق اساسي تاكيد مي شود .دانشمندان مسلمان و ايراني در شناخت محيط زندگي و داروها پيشقدم بوده اند و دراين برنامه بر روح حاكم بر فرهنگ غني ملي در زمينه هاي اقليم شناسي و جنبه هاي اخلاقي بخصوص اخلاق پزشكي تاكيد دارد.  همچنين از نيازهاي اساسي انسانها تمايل به رشد و تعالي است و انسانها فطرتا طالب شناخت بهتر خلقت هستند . لذا دراين برنامه بر افزودن اطلاعات ، ايجاد نگرشهاي لازم و تقويت جنبه پژوهشگري و دستيابي به نهان هاي خلقت توجه مي شود و سعي مي گردد با بكار گيري شيوه هاي جديد و قديم تعليم و تربيت در جهت افزايش قدرت تفكر ، استقلال ، تصميم گيري و افزايش توان حرفه اي فراگير ندگان با توجه به نيازهاي جامعه و اولويت هاي ملي با بهره گيري از فراگيري مداوم گام برداشته شود.

اهداف كلي

از دانش آموختگان اين رشته انتظار مي رود اطلاعات عمومي كافي در جنبه هاي مختلف علوم دارويي داشته و نيازهاي جامعه را در اين ارتباط حل نمايد . اهداف كلي اين رشته عبارتند از:

الف- برآوردن نيازهاي عمومي آموزشي و پژوهشي براي فهم بهتر علم داروسازي وعوامل مرتبط با اين علم

ب- آشنايي با پژوهش هاي علمي و عملي در حيطه علوم دارويي

ج) افزايش مهارت ها و آگاهي ها در خصوص :

شناخت كامل خصوصيات داروهاي موجود در فارماكوپه داروئي

توانايي اداره داروخانه هاي عمومي و تخصصي و راهنمايي بيماران و مشاوره پزشكان در استفاده درست از داروها

ساخت داروها و مواد آرايشي بهداشتي در حد داروخانه

ساخت داروها و مواد آرايشي بهداشتي در صنعت

كنترل كمي و كيفي داروها و مواد غذايي و آرايش بهداشتي

پيشگيري از سميت و عوارض جانبي داروها و اطلاع رساني داروها

آشنايي با مراجع و رفرانس هاي داروسازي و علوم دارويي

توان شناخت و برنامه ريزي براي حل مسائل مرتبط با دارو و سلامت در سطح ملي

فرهنگ ها و عقائد جوامع گوناگون

امور پژوهشي و آموزشي محيط پيرامون خويش

تحكيم اخلاق حرفه اي

دارو ها چگونه تولید می شوند؟

برای تهیه‌ی دارو در ابتدا دانشمندان مرحله‌ای از روند یک بیماری را که حدس می‌زنند دارو می‌تواند بر روی آن اثرگذار باشد، در نظر می‌گیرند. سپس ترکیباتی را ساخته یا از موجودات زنده همچون ویروس‌ها، قارچ‌ها و گیاهان می‌گیرند و در آزمایشگاه مورد بررسی قرار می‌دهند. زمانی که دانشمندان ترکیب شیمیایی که اثرات مطلوبی دارد را تخلیص کردند، ساختار آن را تجزیه و تحلیل می‌کنند و آن‌ها را تا حد مورد نیاز تغییر می‌دهند تا تاثیر آن افزایش یابد.

مرحله‌ی بعد آزمایش دارو روی حیوانات آزمایشگاهی است. دانشمندان بررسی می‌کنند که چه میزان از دارو جذب گردش خون شده است؟ چگونه در اندام‌های مختلف توزیع می‌شود؟ با چه سرعتی دفع می‌شود؟ بدن را ترک می‌کنند و یا مسمومیت ایجاد خواهند کرد؟ معمولا پژوهشگران حداقل بر روی دو گونه‌ی جانوری آزمایش‌ها را انجام می‌دهند؛ زیرا همان دارو ممکن است اثرات متفاوتی بر روی گونه‌های مختلف داشته باشد.

اگر نتایج ارزیابی‌های آزمایشگاهی و جانوری دارو مورد قبول بود و  برای بررسی روی داوطلبان انسانی مناسب بود، برای آزمایش‌های بالینی آماده می‌شود. پژوهشگران از پروتکلی پیروی می‌کنند که به آنها می‌گوید که چه کسانی باید در این مطالعه‌ها و آزمایشات شرکت کنند و از چه روش‌هایی در طول مطالعه استفاده می‌شود و همچنین چه پارامترهایی باید بررسی شود. آزمایشات داروها ممکن است بر روی درمان بیماری، پیشگیری از بروز یا عود کردن یک بیماری یا افزایش کیفیت زندگی افرادی که با بیماری‌های صعب العلاج یا مزمن زندگی می‌کنند، متمرکز باشد.

چهار مرحله برای آزمایشات بالینی وجود دارد. در سه مرحله‌ی نخست مطالعه می‌شود که آیا این دارو موثر است  و می‌تواند به طور سالم و ایمن برای بیماران تهیه شود یا خیر. در مرحله‌ی چهارم ایمنی دارو در بلند مدت بررسی شده و سپس برای مصرف وارد بازار می‌شود.

در مرحله‌ی اول آزمایشات بالینی یک دارو در گروه کوچکی از افراد داوطلب (کمتر از ۱۰۰ نفر) برای اطمینان از بی خطر بودن آن و میزان مصرف مناسب انجام می‌شود. این مطالعات ۶ ماه تا یک سال طول می‌کشد.

در مرحله‌ی دوم آزمایشات بالینی چند صد نفر داوطلب برای تعیین نحوه‌ی مقابله دارو با بیماری به طور موثر، مورد آزمایش قرار می‌گیرند. این آزمایش‌ها برای بررسی بی خطر بودن دارو، عوارض جانبی و میزان مصرف بهینه ادامه می‌یابد. فاز دوم نیز ۶ ماه تا یک سال به طول می‌انجامد.

مرحله سوم آزمایشات بر روی هزاران داوطلب برای چند سال و با نظارت دقیق بر شرکت کنندگان در فواصل منظم انجام می‌شود. این مطالعات معمولا به شکل مقایسه‌ای میان داروی تحت آزمایش و گروه شاهد، داروی شناخته شده برای درمان یا تسکین یک بیماری خاص است و یا اگر هیچ یک از آن‌ها موجود نباشد، از ماده‌ای که اثرات دارویی ندارد، پلاسبو یا شبه دارو‌ها، استفاده می‌شود. مرحله‌ی سوم آزمایشات عموما مطالعات کور هستند؛ به این معنا که شرکت کنندگان نمی‌دانند کدام دارو را دریافت می‌کنند. همچنین ممکن است آزمایشات این مرحله دو سو کور باشد؛ به این منظور که هم محققان و هم شرکت کنندگان نمی‌دانند که چه کسی کدام دارو رو دریافت می‌کند، تا زمانی که آزمایش تکمیل شود.

وقتی که یک دارو سه مرحله اول را پشت سر گذاشت و سالم و موثر شناخته شد، شرکت‌های داروسازی ممکن است برای دریافت حق تولید و فروش آن اعلام درخواست کنند. بعد از تایید دارو و ورود به بازار، در مرحله‌ی چهارم اثرات بلند مدت دارو، تاثیر روی گروه‌های مختلف بیماران مانند سالمندان یا کاربرد دارو برای شرایط مختلف مثل استفاده‌ی داروی سرطان در درمان ایدز باید ارزیابی شود.

مهم ترین ماده، همان ماده شیمیایی است که اثر دارویی دارد و اصطلاحا آن را "ماده موثر" می نامند. به دلایل گوناگون فیزیک و اینکه دارو به چه شکلی (قرص، کپسول، شربت و. . ) باید تهیه شود، مواد دیگری را همراه ماده موثر می کنند. که آنها را "مواد جانبی" می نامند. حال این مساله که ماه موثر و مواد جانبی چگونه و به چه نسبت باید با هم مخلوط شوند تا یک شکل دارویی با شرایط مناسب را به دست آورند، خود فصلی جدید در تحقیقات است، که یک کارخانه یا خود مستقیما به نتیجه می رسد و یا روشهای دیگر کارخانجات را از آنها خریداری می نماید، همچنانکه کارخانه های تولید مستقیم ماده موثره می تواند آن را از مراکز دیگر خریداری نماید.

دارو ها چگونه عمل می کنند؟

اگر چه عمل بعضی از داروها بطورکامل شناخته نشده است اما دانش پزشکی بسیاری از وظایف دارو را بهنگام ورود در بدن شناسایی کرده است . البته داروها وظایف گوناگونی انجام می دهند ، گاهی اوقات علاج بیماری می کنند و گاهی فقط نشانه های بیماری را التیام می دهند و اثر آنها در بخشهای مختلف بدن ظاهر می شود . هرچند که داروهای گوناگون به روشهای مختلف عمل می کنند اما عمل آنها بطور کلی به سه دسته تقسیم می شود .

جایگزین کردن مواد شیمیایی از دست رفته

بدن برای آنکه بتواند خوب کار کند باید برخی مواد شیمیایی را به مقدار کافی داشته باشد ، مثل ویتامینها و مواد معدنی که بدن از غذا بدست می آورد . یک غذای متعادل معمولاً‌ مواد لازم را به بدن می دهد . اما در صورت بروز کمبودها بیماریهای مختلفی پدید می آیند . مثلاً فقدان ویتامین C موجب اسکوروی ، فقدان ویتامین D موجب راشیتیسم و فقدان آهن موجب کم خونی می شوند .

از این جمله بیماریها ، بیماریهای ناشی از فقدان هورمونها هستند . هورمونها موادی هستند شیمیایی که توسط غدد تولید می شوند و به صورت « پیام آوران » داخلی بدن عمل می کنند . دیابت شیرین ، بیماری آدیسون و کم کاری تیروئید همگی از کمبود هورمونهای گوناگون بوجود می آیند .

بیماریهائی که در اثر کمبود مواد ایجاد می شوند با داروهایی معالجه می شوند که می توانند فقدان مواد مورد نیاز را جبران کنند و در صورت کمبود هورمون ، جایگزینهای حیوانی یا مصنوعی می توانند این عوارض را برطرف کنند .

مداخله در کار سلول

بسیاری از داروها می توانند با تحریک یا کاهش مقدار طبیعی فعالیت سلولها طرز کار سلولها را تغییر دهند . به عنوان مثال ، التهاب به علت اثر برخی از هورمونهای طبیعی یا مواد شیمیایی بر روی عروق خونی و سلولهای خونی دیگر است . داروهای ضد التهاب جلوی این عمل هورمون را می گیرند و یا تولید آنها را کند می کنند . داروهایی که به روش مشابه عمل می کنند برای درمان برخی بیماریها مثل اختلالات هورمونی ، مشکلات انعقاد خون و بیماریهای قلب و کلیه استفاده می شوند .

یک پیام مثل انقباض عضله از مغز ارسال شده و از طریق پایانه گیرنده آن وارد سلول عصبی می شود . این پیام که به صورت تکانه الکتریکی است ، عصب را طی می کند . در پایانه یک ماده شیمیایی موسوم به « ناقل عصبی » رها می شود و پیام را از شکافی که آنرا از یک سلول عصبی مجاور جدا می کند هدایت می کند . این جریان تکرار می شود تا زمانیکه پیام به عضله مناسب برسد .

بسیاری از داروها می توانند این جریان را تغییر دهند واین کار را اغلب با تأثیر بر محلهای گیرنده در سلولها انجام می دهند . برخی از داروها ( آگونیست یا سازگارها ) فعالیت سلولی را تشدید و برخی دیگر ( آنتاگونیستها یا ناسازگارها ) فعالیت آنرا کم می کنند .

فعالیت علیه ارگانیسمهای مهاجم یا سلولهای غیرطبیعی عامل بیماریهای عفونی که عبارتند از ویروسها ،‌ باکتریها ، پروتوزواها و قارچهای مهاجم به بدن نیز یک مورد دیگر از اعمال این داروها است . در حال حاضر ما داروهای بسیار گوناگونی برای نابودی این موجودات در اختیار داریم ، داروهایی که می توانند جلوی تکثیر آنها را بگیرند و یا مستقیماً آنها را از بین ببرند . داروهایی نیز هستند که با کشتن سلولهای غیرطبیعی ، مثل سلولهای سرطانی ، بیماری را معالجه می کنند .

محل های گیرنده

تصور می رود بسیاری از داروها اثرات خود را بر محلهای خاصی موسوم به گیرنده های واقع در سطح سلولهای بدن اعمال می کنند . مواد شیمیایی طبیعی بدن مثل ناقلهای عصبی به این محلها می چسبند و پاسخی در سلول ایجاد می کنند . ممکن است سلولها گیرنده های فراوانی داشته باشند که هر کدام از آنها به مواد شیمیایی مختلفی در بدن میل ترکیبی دارند . داروها نیر می توانند با اتصال به گیرنده ها یا باعث افزایش اثر مواد شیمیایی طبیعی بدن و پاسخ سلولی ( داروهای آگونیست ) شوند و یا باعث متوقف کردن پاسخ سلولی ( داروهای آنتاگونیست ) شوند .

اسامی برخی داروهای مهم و کابرد آن ها

+ آ.س.آ  ==== رقیق کننده خون

+آتورواستاتین ==== چربی خون

+ آتنولول ==== فشارخون

+ آزیترومایسین ==== آنتی بیوتیک

+ آسیکلوویر ==== ضدویروس

+ آکاربوز ==== قند خون

+ آلبندازول ==== ضد انگل

+ آلپرازولام ==== اعصاب

+ آلوپورینول ==== نقرس

+ آمانتادین ==== ضدویروس

+ آمپی سیلین ==== آنتی بیوتیک

+ آملودیپین ==== فشار خون

+ آموکسی سیلین ==== آنتی بیوتیک

+ آمی تریپتیلین ==== اعصاب

+ امینوفیلین ==== گشادکننده برونش

آمیودارون ==== ضد آریتمی قلبی

+ آمیکاسین ==== آنتی بیوتیک

+ آنتوم ==== چربی خون

+ ٱ.ر.س ==== اسهال

+ إچ دی ==== ضدبارداری

+ ارگوتامین ==== میگرن

+ اریترومایسین ==== آنتی بیوتیک

+ إزیتمایب ==== چربی خون

+ اسپیرونولاکتون ==== فشارخون

+ استازولامید ==== فشار

+ ٱفلوکساسین ==== آنتی بیوتیک

+ ٱگزازپام ==== اعصاب

+ اکسپکتورانت ==== خلط آور

+ ٱکسی بوتینین ==== مجاری ادرار

+ الانزاپین ==== اعصاب

+ انالاپریل ==== فشار

+ اندانسترون ==== ضد تهوع

+ ایبوپروفن ==== مسکن

+ ایندومتاسین ==== مسکن

+ بکمپلکس ==== ویتامین

+ باکلوفن ==== شل کننده

+ بتامتازون ==== ضدالتهاب

+ بتاهیستین ==== سرگیجه

+ برم هگزین ==== خلط آور

+ بلادونا پی بی ==== گوارشی

+ بوسپیرون ==== اعصاب

+ بیزاکودیل ==== ملین

+ بکلومتازون ==== ضدالتهاب

+ پانکراتین ==== معده

+ پرازوسین ==== فشارخون

+ پردنیزولون ==== ضدالتهاب

+ پرفنازین ==== اعصاب

+ پرمترین ==== شپش و گال

+ پروپرانولول ==== فشار و تپش قلب

+ پرومتازین === آلرژی

+ پسودوافدرین ==== ضداحتقان

+ پلانتاژل ==== اسهال

+ پیروکسیکام ==== مسکن

+ پیراستام ==== اعصاب و محرک مغز

+ پریمیدون ==== تشنج

 + تامسولوسین ==== پروستات

+ تاموکسیفن ==== هورمونی

+ تتراسایکلین ==== آنتی بیوتیک

+ تتراکایین ==== بی حس کننده موضعی

+ ترازودون ==== اعصاب

+ ترازوسین ==== فشارخون

+ ترامادول ==== مسکن

+ ترانزامیک اسید ==== ضدانعقاد

+ تری فلوپرازین ==== اعصاب

+ تریامیسنولون ==== ضدالتهاب

+ تریپل سولفا ==== آنتی بیوتیک

+ تری هگزیفنیدیل ==== اعصاب

+ تریامترن اچ ==== فشارخون

+ تستوسترون ==== هورمونی

+ توپیرامات ==== اعصاب

+ توسیان ==== ضدسرفه

+ تولمتین ==== مسکن

+ تیمولول ==== بتابلاکر

+ تیکلوپیدین ==== پلاکت

+ جم فیبروزیل ==== چربی خون

+ جنتامایسن ==== آنتی بیوتیک

+ جینسینگ ==== تقویتی

+ داکسی سایکلین ==== آنتی بیوتیک

+ دانازول ==== هورمونی

+ دایجستیو ==== معده

+ دایمتیکون ==== معده

+ دکسپانتونول ==== آنالوگ ویتامین ب

+ دکسترومتروفان ==== ضد سرفه

+ دگزامتازون ==== ضدالتهاب

+ دورزولامید ==== کاهش فشار داخل چشم

+ دوکسپین ==== اعصاب

+ دونپزیل ==== آلزایمر

+ دی پیریدامول ==== فشارخون

+ دی سیکلومین ==== ‌ضداسپاسم

+ دیازپام ==== اعصاب

+ دیفن هیدرامین ==== انتی هیستامین

+ دیفنوکسیلات ==== ضداسهال

+ دیلتیازیم ==== فشارخون

+ دیکلوفناک ==== مسکن

+ دیمن هیدرینات ==== آنتی هیستامین

+ رالوکسیفن ==== هورمونی

+ رانیتیدین ==== معده

+ ریتالین ==== بیش فعالی

+ ریسپریدون ==== اعصاب

+ زینک اکسید ==== سوختگی

+ سالبوتامول ==== ریه

+ سایمتیدین ==== معده

+ سیتریزین ==== آلرژی

+ سرترالین ==== اعصاب

+ نسفالکسین === آنتی بیوتیک

+ سفازولین »آنتی بیوتیک

+ سفتریاکسون » آنتی بیوتیک

+ سفکسیم » آنتی بیوتیک

+ سلکوکسیب »مسکن

+ سنکل » کلیه

+ سولفاسالازین »ضدالتهاب گوارشی

+ سوماتریپتان »میگرن

+ سولفاستامید » انتی بیوتیک

+ سیپروفلوکساسین » آنتی بیوتیک

+ سیپروهپتادین » آلرژی -اشتها آور

+ سیتالوپرام » اعصاب

+ سیمواستاتین» چربی خون

+ سیناریزین » سرگیجه

+ فاموتیدین »معده

+ فروس سولفات » قرص آهن

+ فرفولیک » آهن +فولیک اسید

+ فلوسینولون » ضدالتهاب

+ فلوتیکازون»آسم

+ فلورازپام »اعصاب

+ فلوکستین »اعصاب

+ فلووکسامین »اعصاب

+ فنازوپریدین »ضددرد مجاری ادرار

+ فنوباربیتال »اعصاب

+ فورزماید »فشارخون

+ فنی تویین »اعصاب

+ فنیل افرین »ضد احتقان بینی

+ فیناستراید »پروستات -ریزش مو

+ کاپتوپریل » فشار

+ کاربامازپین»اعصاب

+ کارمینت»نفخ

+ کارودیول»فشار

+ کالامین دی »ضدخارش و التهاب

+ کالاندولا»ضدالتهاب و ترمیم کننده پوست

+ کتوتیفن»آنتی هیستامین

+ کتوکونازول»ضدقارچ

+ کروتامیتون» گال و خارش

+ کلاریترومایسین» آنتی بیوتیک

+ کلرامفنیکل» آنتی بیوتیک

+ کلرفنیرامین » انتی هیستامین

+ پکلردیازپوکساید »اعصاب

+ کلسیم د » ویتامین

+ کلشی سین » نقرس

+ کلماستین »آنتی هیستامین

+ کلوگزاسیلین » آنتی بل

+ کلونازپام »اعصاب

+ کلومیفن »هورمونی

+ کلیدینیوم سی »معده

+ کلیندامایسین » آنتی بیوتیک

+ کوتریموکسازول » آنتی بیوتیک

+ کوآموکسی کلاو» آنتی بیوتیک

+ گاباپنتین» مسکن دردهای عصبی

+ گایافنزین »خلط آور

+ گلی بن کلامید »قند خون

+ گلیکلازید»قند خون

+  لاکتولوز»ملین

+ پلوراتادین »آنتی هیستامین

+ لورازپام »اعصاب

+ لوزارتان »فشار

+ لووتیروکسین » کم کاری تیرویید

+ لوودوپا »اعصاب

+ لیتیوم کربنات »اعصاب

+ ماپروتیلین »اعصاب

+ مبندازول » ضدانگل

+ مترونیدازول » آنتی بیوتیک