گونه های مهاجم و تاثیر آنها بر بقای گونه های بومی اکوسیستم ها

گونه مهاجم به موجود زنده‌ای گفته می‌شود که از پیش در یک زادبوم حضور نداشته و با معرفی شدن به آن زادبوم باعث بر هم خوردن نظم طبیعی آن و ایجاد خسارت‌های اقتصادی، محیط زیستی یا بوم‌شناختی می‌شود. گونه مهاجم به دلیل آنکه تعلقی به زادبوم معرفی شده به آن ندارد می‌تواند گونه‌های رقیب را کنار بزند و مانع از رشد و زایش دیگر گونه‌هایی شود که به صورت طبیعی در آن منطقه زندگی می کرده‌اند.

ادامه نوشته

تأثیر آلودگی هوا بر اکوسیستم و اثرات آن بر روی انسان و گیاهان

امروزه، آلودگی هوا بر کل موجودات زنده کره زمین بطور چشمگیری تاثیر منفی می گذارد. نکته قابل توجه این است که  طی چند سال اخیر این معضل حتی در مناطق دارای پوشش گیاهی نیز افزایش قابل توجهی داشته است و زندگی گونه های گیاهی و جانوری را تهدید کرده و خطری برای اکوسیستم مناطق مختلف به حساب می آید. از طرفی تاثیر منفی آلودگی هوا بر گیاهان موجب امراض و آفات مختلف در آنها می شود و این امراض به طور مستقیم یا غیرمستقیم بر زندگی انسان ها تاثیر می گذارد، چرا که اکسیژن موجود در اتمسفر زمین، حاصل فعالیت گیاهان است و گیاهان از نظر اکولوژيکی اولین زنجیره غذایی و تولیدکنندگان روی زمین محسوب می شوند. آلودگی هوا در دو سه دهه اخیر در کشورهای در حال توسعه رشد قابل توجهی داشته است که کارشناسان عامل اصلی این افزایش آلودگی را به رشد سریع اقتصادی و نیز افزایش فزآینده جمعیت نسبت می دهند. این در حالی است که کشورهای پیشرفته و صنعتی چندان با پدیده آلودگی هوا مواجه نیستند و این موضوع به دلیل ملاحظات قانونی است که در این کشورها برای مقابله با معضل آلودگی هوا در نظر گرفته شده است. دولت ها سالانه هزینه های زیادی را صرف رفع مشکلات زیست محیطی می کنند که در صورت نبود این معضل این هزینه ها می توانید صرف کارهای عمرانی و زیربنایی شود. البته سال های اخیر مشکل ریزگردها نیز یکی از مشکلات آلودگی شهرهای کشورمان بوده که مخصوصا در فصل گرما نمود و بروز بیشتری پیدا می کند.

ادامه نوشته

آشنایی با یخچال های طبیعی

یخچال‌های طبیعی چه هستند؟

یخچال‌ها توده‌ای فشرده و بسیار متراکم از یخ هستند که از بارش‌ها انباشت شده و به خاطر سرما و شرایط آب و هوایی، متراکم شده و تبدیل به یخ و پایدار می‌شوند که البته این پایداری به معنای این نیست که اصلا تغییری در آنها ایجاد نمی‌شود. بلکه تغییرات در آنها به‌وجود می‌آید و حتی حرکت هم دارند. برخی از یخچال‌ها ممکن است تا یک متر در هفته هم حرکت داشته باشند. منظور از پایداری این است که به‌وجود آمدن و از بین رفتن آنها به سرعت اتفاق نمی‌افتد. پایداری یخچال‌ها به این دلیل است که در ارتفاع قرار گرفته‌اند. همچنین خاصیت مناطق کوهستانی که یخچال‌ها در آنها قرار گرفته‌اند و کمی دشت مانند هستند، موجب می‌شود که توده‌های بسیاری از برف بر اثر بارش انباشت شوند و چون ارتفاع بالاست به راحتی هم آب نشوند و کم‌کم به سمت پایین دست حرکت می‌کنند.

ادامه نوشته

اهمیت زیستگاه جنگلی زاگرس

پهنهٔ رویشی زاگرس شامل رشته‌کوه‌های زاگرس، وسیع‌ترین و اصلی‌ترین رویشگاه گونه‌های مختلف بلوط در ایران بوده و به همین دلیل این منطقه از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است. جنگل‌های بلوط منطقه زاگرس از منتهی‌الیه شمال غربی ایران (استان آذربایجان غربی) آغاز و سپس غرب (استان‌های کرمانشاه، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان و لرستانی) و جنوب غرب ایران (استان‌های کهگیلویه و بویر  احمد و فارس) را طی می‌کند. در بین ۱۱ استان واقع در ناحیه رویشی زاگرس، استان‌های فارس، لرستان و خوزستان مقام‌های اول تا سوم را از نظر وسعت رویشگاه‌های جنگلی و درختی دارند.

ادامه نوشته

اهمیت جنگل ها در اکوسیستم

محیط زیست یکی از محورهای مهم توسعه پایدار به حساب می آید و در این بین جنگل ها و مراتع جزئی از منابع طبیعی تجدید شونده در محیط زیست می باشند که چرخه غذایی پیچیده ای بر آنها حاکم است. این منابع سرمایه ای طبیعی و موهبتی بزرگ می باشند که خداوند متعال به بشر ارزانی داشته تا همه انسان ها و موجودات از آن بهره مند باشند؛ بنابراین حق بهره مندی از آن را باید از مصادیق مهم حقوق بشر دانست.

ادامه نوشته

اهمیت تنوع زیستی در پایداری اکوسیستم ها

تنوع زیستی یک ویژگی مهم زندگی و حیات است که بر اساس گوناگونی وسیع گیاهان و جانوران تبیین شده است. تنوع زیستی یک منبع تجدید ناشدنی است که از دست دادن آن غیرقابل جبران خواهد بود. اهمیت روزافزون تنوع زیستی بخاطر نقش آن در حفظ ثبات اکوسیستم هاست. زیرا در یک اکوسیستم هر چه تنوع گونه اي بیشتر باشد زنجیره هاي غذایی طولانی تر و شبکه هاي حیاتی پیچیده تر گردیده و در نتیجه محیط پایدارتر و از شرایط خودتنظیمی بیشتري برخوردار میگردد.

ادامه نوشته

محیط زیست چیست؟

محیط زیست عبارت ترکیبی از دانش‌های متفاوت در علم است که شامل مجموعه‌ای از عوامل زیستی و محیطی در قالب محیط زیست و غیر زیستی (فیزیکی، شیمیایی) است که بر زندگی یک فرد یا گونه تأثیر می‌گذارد و از آن تأثیر می‌پذیرد. امروزه این تعریف غالباً به انسان و فعالیت‌های او مرتبط می‌شود و می‌توان محیط زیست را مجموعه‌ای از عوامل طبیعی کره زمین، همچون هوا، آب، اتمسفر، صخره، گیاهان و غیره، که انسان را احاطه می‌کنند، خلاصه کرد.

تفاوت محیط زیست با طبیعت در این است که تعریف طبیعت شامل مجموعه عوامل طبیعی، زیستی و غیر زیستی می‌شود که منحصراً در نظر گرفته می‌شوند، در حالی که عبارت محیط زیست با توجه به برهم‌کنش‌های میان انسان و طبیعت و از دیدگاه بشر توصیف می‌شود.

گونه های جانوری

تنوع زیستی که امروز برروی کره زمین داریم از میلیون ها گونه زیستی مشخص تشکیل شده است و این نتیجه چهار میلیارد سال تکامل برروی این کره است. با این وجود واژه تنوع زیستی نسبتا جدید است و گویا اولین بار در سال ۱۹۸۵ ابداع شده است. تنوع زیستی یعنی گوناگونی حیات بروی زمین، یعنی تمام جانداران، گونه ها، جمعیت ها، تفاوت های ژنی بین آن ها و زیست بوم ها و اجتماعات پیچیده آن ها. تنوع زیستی به این مطلب نیز اشاره دارد که ژن ها، گونه ها و زیست بوم ها از یک طرف وابسته به هم و از طرف دیگر در تعامل با محیط زیست هستند.

گونه های جانوری شامل رده های زیر است:

ادامه نوشته

ضرورت حفاظت از محیط زیست و روش های حفاظت از آن

حفاظت محیط زیست به هرگونه عملیاتی که برای نگهداری محیط زیست یا جلوگیری از تخریب آن صورت می‌گیرد، گفته می شود. حفاظت از محیط زیست، عبارتست از تلاشی که به منظور حفظ سلامتی محیط و انسان‌ها، در سطوح شخصی، سازمانی یا دولتی، از محیط طبیعی محافظت می‌کند. با توجه به رشد جمعیت و تکنولوژی، محیط بیوفیزیکی گاهی اوقات نادیده گرفته می‌شود. این موضوع باید به رسمیت شناخته شود و دولت‌ها باید محدودیت‌هایی علیه فعالیت‌های تخریب محیط زیست ایجاد کنند. از سال ۱۹۶۰، جنبش‌های فعال زیست محیطی ایجاد شده‌اند که از مسایل مختلفی در این زمینه اطلاع دارند. هیچ توافقی در مورد میزان اثر فعالیت‌های انسانی بر روی محیط زیست وجود ندارد و اقدامات حفاظتی گاهی مورد انتقاد قرار می‌گیرند. موسسات علمی اکنون دوره‌های آموزشی را پیشنهاد می‌دهند، مثل مطالعات زیست محیطی، مدیریت محیط زیست و مهندسی محیط زیست، که تاریخچه و روش‌های حفاظت از محیط زیست را آموزش می‌دهند. حفاظت از محیط زیست احتیاج به توجه، به فعالیت‌های مختلف انسانی دارد. تولید زباله، آلودگی هوا و از بین رفتن تنوع زیستی (ناشی از معرفی گونه‌های مهاجم وگونه‌های در حال انقراض) بعضی از موارد مرتبط با حفاظت محیط زیست هستند.

ادامه نوشته

کارکرد ها، خدمات و تهدیدات تالاب ها

اهمیت و کارکرد های تالاب ها

تالابها یکی از بینظیرترین، زیباترین، بکرترین و شگفت انگیزترین پدیدههای طبیعی هستند که هر یک دارای جلوه های بسیار بدیع، جالب، ناشناخته و پررمز و رازی هستندتالاب ها، مهمترین، با ارزش ترین و پیچیده ترین اکوسیستم های روی زمین هستند و دلیل آن هم کارکردهای متنوعی است که هر یک منافع اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و علمی زیادی را دربرمی گیرند .وبه عنوان یکی از بارزترین زیبایی های خلقت، مفیدترین و در عین حال بدبیارترین اکوسیستم های طبیعت به شمار می روند، این زیستگاه های حیاتی و متنوع از جمله نظام های حیات بخشی هستند که مطلقا جایگزین ندارند؛ تنوع زیستی، ژنتیکی و تنوع گونههایی که در تالاب زندگی میکنند از اهمیت بالایی برخوردار است و امروزه به عنوان یک منبع درآمد برای خانواده به خصوص در مناطق محروم محسوب می شود. ارزشهای بی بدیل تالابها برای پشتیبانی از تنوع زیستی وابسته به این زیست بوم ها سبب گردیده که کنوانسیون جهانی حفاظت از تالاب ها (رامسر-1971) شکل بگیرد که درحال حاضر 171 کشور عضو آن هستند و کشورمان یکی از بنیان گذاران این کنوانسیون و خاستگاه آن بوده است.

 

ادامه نوشته