فیزیولوژی از شاخه‌های زیست‌شناسی است که خود به زیرشاخه‌های فیزیولوژی جانوری، فیزیولوژی گیاهی، فیزیولوژی سلولی و فیزیولوژی پزشکی (انسانی)، نوروفیزیولوژی، فیزیولوژی ورزشی و… تقسیم می‌شود و فیزیولوژی همچنین یکی از دانش‌های پایه‌ای در پزشکی است که ارتباط تنگاتنگی با دانش کالبدشناسی (آناتومی) دارد.

در فیزیولوژی به بررسی کارکرد اندام‌های (ارگان) مختلف بدن همانند، وظیفه قلب در بدن، وظیفه مخچه در بدن، وظیفه کلیه در بدن، اعمال شش‌ها در بدن و ... و درک دقیق عملکرد این ارگان‌ها و سیستم‌ها با کمک روابط و اصول فیزیک و ریاضی، پرداخته می‌شود.

بعنوان مثال در فیزیولوژی سیستم تنفسی، توسط قوانین فیزیکی مربوط به موج، شاره، فشار و ... به محاسبه حجم هوای مورد نیاز هرکدام از شش‌ها و مشکلات و بیماری‌های مربوط به آن و تغییر در محاسبات، در صورت تغییر در محیط بعلت یک بیماری، پرداخته می‌شود.

فیزیولوژی در آموزش پزشکی بسیار اهمیت دارد و در طی دوره علوم پایه به دانشجویان تدریس می‌شود و در کنار آناتومی و بیوشیمی، فیزیولوژی به شکل گیری طرح کلی بدن سالم در ذهن دانشجویان حوزه علوم پزشکی و پیراپزشکی کمک می‌کند، همچنین برای اطلاع از پاتولوژی بیماری‌ها فهم فیزیولوژی بسیار مهم و کلیدی است.

 

رشته های کارشناسی مجاز برای ورود به این رشته بر اساس دفترچه کنکور ارشد 95 عبارتند از:

 

کارشناسی فیزیولوژی، زیست شناسی، جانور شناسی، پرستاری، فیزیوتراپی، مامایی، علوم آزمایشگاهی، علوم دلرویی، فارماکولوژی، بیوشیمی، علوم تشریح، گفتاردرمانی، بینایی سنجی، شنوایی شناسی، بهداشت عمومی، بهداشت حرفه ای، هوشبری و اتاق عمل

 

اهداف کلی رشته:

 

الف - تربیت فراگیرانی که توانمند در گردآوری، انتقال و ارزشیابی دانش روز فیزیولوژی باشند.

 

ب - تربیت فراگیرانی متخصص که قابلیت و توانمندی طراحی و اجرای پژوهشهای به روز رشته، قدرت تحلیل و ارزشیابی یافته‌های پژوهشی با دانش روز را داشته باشند.

 

ج - تربیت فراگیرانی که بتوانند در تولید دانش نقشی در افزایش سهم ملی داشته باشند.

 

د - سازماندهی و مدیریت امور آموزشی و پژوهشی.

 

فیزیولوژی ورزش

 

رشته فیزیولوژی ورزش (sport physiology)، قدمتی در حدود یک قرن در سطح بین المللی دارد، از زمانی که فیزیولوژی در دانشکده های پزشکی تدریس می شده، این گرایش نیز مطرح بوده است، اگر چه موازی با آن، دانشکده های تربیت بدنی نیز فیزیولوژی ورزش را به عنوان یک گرایش از رشته تربیت بدنی در مقطع دکترای تخصصی دایر نموده و به تربیت دانش آموخته در این رشته همت گمارده اند. رشته فیزیولوژی ورزش، یک علم بین رشته ای است که فعاليت بدني ، فعاليت ورزشي و واکنش هاي فيزيولوژيکي بدن را در شرایط فعالیت، استراحت، بیماری و سلامت، و همچنین پاسخ های حاد و مزمن و سازگاری های سیستم های مختلف بدن به فعالیت ورزشی را مورد مطالعه و تحقيق قرار می دهد.  این علم، با یافته های جدید در فیزیولوژی قلب و عروق، تنفس، غدد، سیستم اسکلتی-عضلانی و تعادل بین آن ها هم سر و کار دارد. ایمنی شناسی ورزش، روانشناسی ورزش و بیوشیمی نیز پیوست های لاینفک این رشته هستند، تا سنگ بنای این رشته، کامل و استوار گردد.

 

 

فیزیولوژی تخصصی

به شاخه‌هایی از فیزیولوژی که به مطالعه عملکرد خاصی می‌پردازند (مثل فیزیولوژی گوارش یا گردش خون) و اغلب به عنوان رشته مشخصی از علوم نیز شناخته می‌شوند، فیزیولوژی تخصصی می‌گویند.

 

به تعداد گروه‌های مختلف موجودات زنده، اندام‌ها، بافت‌های مختلف و فعالیت‌های گوناگون حیاتی، فیزیولوژی تخصصی وجود دارد. فیزیولوژی انسان و جانوران عالی‌تر نیز از شاخه‌های فیزیولوژی تخصصی است که زیاد مورد مطالعه قرار گرفته است.

 

فیزیولوژی انسانی به شاخه‌هایی مانند فیزیولوژی کار، فیزیولوژی تمرینات بدنی و ورزش، فیزیولوژی تغذیه و ... تقسیم می‌شود.

 

فیزیولوژی پاتولوژیکی

شاخه‌ای تخصصی از فیزیولوژیست است که با مسائل خاص خود از فیزیولوژی طبیعی که فرایند‌های حیاتی را در فرد سالمی بررسی می‌کند، مشخص می‌شود.

در این شاخه از فیزیولوژی قوانین حاکم بر علت توسعه و دوره فرایند (پاتولوژیک) در موجود زنده مورد مطالعه قرار می‌گیرد، بدین معنا که به مطالعه پدیده‌های اختصاصی که فعالیت حیاتی موجود بیمار را از فرد سالم مشخص می‌سازد، می‌پردازد.