مطالب به آدرس زیر منتقل شدند.

واكسن چيست ؟

موجود زنده ، مانند بدن انسان به خودي خود نيروي مقاومت و غلبه يافتن بر ميكروبها را دارد . اين حالت را « مصونيت « مي نامند. اما در برخي از موارد بايد بدن را از خارج كمك كرد ، تا چنين مصونيتي را پيداكند . در بسياري از بيماري هايي كه از ويروس پديد مي آيند ، اگر انسان يكبار آن بيماري را بگيرد و خوب بشود ديگر در برابر آن مصونيت پيدا مي كند . مثلاً آبله ، سرخك و آبله مرغان از بيماري هايي هستند كه اگر يك بار انسان آنها را بگيرد ، براي هميشه از آنها مصونيت پيدا مي كند . يعني ديگر آنها را هرگز نخواهد گرفت اما بيماري هاي ديگري مانند آنفولانزا ممكن است چند بار به سراغ به سراغ انسان بيايند. پس براي رهايي از چنگ انها مي آيند و به طور مصنوعي در انسان مصونيت ايجاد مي كنند. بدين طريق كه ويروس ضعيف شده آن بيماري را به بدن تزريق كرده ، انسان را دچار يك حالت خفيفي از آن بيماري مي نمايند. ولي چون اين بسيار ضعيف است، انسان به زودي بهبودي مي يابد و پس از بهبودي كامل براي يك مدت طولاني در برابر آن مرض ، مصونيت مي يابد. واكسن زدن يعني تزريق ويروس ضعيف يك بيماري به بدن. واكسن داراي ميكرب بيماري است كه البته آنرا ضعيف و بي آزار ساخته اند واكسن از پي تزريق در بدن انسان « پادزهر » درست مي كند كه با ويروس بيماري وارد نبرد مي شوند و آنها را خنثي ميكنند

طرز ساختن واكسن چگونه است ؟

واكسن را اينگونه ميسازند : نخست حيواني را عمداً دچار بيماري مورد نظر مي كنند . سپس ويروس آن بيماري را از بدن حيوان مزبور جدا مي سازند مجدداً اين ويروس را به حيواني ديگر تزريق مي كنند و پس از بيمار شدنش ، باز ويروس را از بدنش جدا مي سازند . آنقدر اين عمل را تكرار مي كنند تا به قدري ويروس ضعيف گردد كه اگر آنرا به بدن انساني تزريق كنند نه تنها او را بيمار نكند، بلكه برايش مصونيت هم پديد آورد راه ديگر واكسن سازي اين است كه آن را از ويروسهاي مرده يا بي فعاليت به دست مي آورند. با تزريق اين نوع واكسن بدن مشغول ساختن پادزهر مي شود و خود را آماده دفاع در برابر ميكر وب اصلي مي كند .براي بيماري خواب و آنفولانزا از اين روش استفاده مي كنند . و بالاخرهگاهي هم خود ويروس را بي آنكه ضعيفش گردانند از راه پوست به بدن تزريق مي نمايند . آنگاه چون ويروس از راه غير طبيعي وارد بدن گرديده ، باز در آن ايجاد مصونيت ميكند

اثرات جانبی واکسن‌ها

بیشتر افراد دارای هیچ‌گونه اثر جانبی مرتبط با واکسن نیستند. عمده‌ی اثرات جانبی رایج مانند احساس درد و ناراحتی هنگام تزریق، معمولا خفیف هستند و سریعا ناپدید می‌شوند. رایج‌ترین عوارض جانبی پس از واکسیناسیون شامل موراد زیر می‌شود:

درد، تورم یا قرمزی درناحیه‌ی تزریق واکسن

تب خفیف

لرز

احساس خستگی

سردرد

احساس درد عضلانی یا درد مفاصل

انواع واکسن‌ها

دانشمندان از رویکردهای مختلفی برای ساخت یک واکسن استفاده می‌کنند. این انتخاب‌ها معمولا براساس اطلاعات پایه‌ای درمورد میکروب مانند اینکه میکروب چگونه سلول‌ها را عفونی می‌کند و چگونه سیستم ایمنی دربرابر آن واکنش نشان می‌دهد و نیز ملاحظات عملی نظیر منطقه‌ای از جهان که آن واکسن مورد استفاده قرار خواهد گرفت، انجام می‌شود. در ادامه برخی از گزینه‌هایی که دانشمندان به‌منظور طراحی واکسن ممکن است آن را دنبال کنند، توضیح داده می‌شود:

واکسن‌های زنده ضعیف‌شده

واکسن‌های غیرفعال

واکسن‌های زیرواحد

واکسن‌های توکسوئید

واکسن‌‌های کونژوگه

واکسن‌های DNA

واکسن‌های وکتور نوترکیب

زمان بندی واکسیناسیون کودکان به نقل از سایت انستیتو پاستور ایران به شرح زیر است:

- بدو تولد: ب ث ژ، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب

- دو ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب

- چهار ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال

- شش ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب

- یک سالگی: ام ام آر (سرخک، اوریون و سرخجه)

- هجده ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، ام ام آر

- شش سالگی: ثلاث، قطره فلج اطفال

واکسن انفلوانزا

استفاده از این واکسن به‌منظور حفاظت دربرابر سویه‌های مختلف ویروس آنفولانزایی که در واکسن وجود دارد، برای افراد ۲ تا ۴۹ سال توصیه شده است. در مورد این واکسن نیز اگر فرد دارای سیستم ایمنی ضعیف، آسم یا خس‌خس عودکننده یا دارای سابقه‌ی سندرم گیلن‌باره باشد، باید مورد توجه قرار گیرد. هرگونه آلرژی ازجمله آلرژی شدید نسبت به تخم‌مرغ یا مصرف آسپرین نیز باید مورد نظر قرار گیرد.

فلج اطفال

بیماری فلج اطفال سالانه باعث فلج شدن بسیاری از کودکان می شود. سرایت بیماری از راه دهان و به وسیله آب، غذا و اشیای آلوده صورت می گیرد.

شروع بیماری فلج اطفال  مانند سرماخوردگی است که به دنبال آن فلج اندام ها ظاهر می شود. در اثر واکسیناسیون علیه این بیماری و اقدامات بهداشتی، این بیماری در کشور ما خوشبختانه در حال ریشه کن شدن است.

سیاه سرفه

بیماری سیاه سرفه که عامل آن نوعی باکتری است، دستگاه تنفسی را مبتلا می سازد و فرد دچار سرفه های خاص قطاری می شود و آن قدر سرفه می کند که رنگ صورتش سیاه می شود.

میزان کشندگی بیماری سیاه سرفه بسیار بالاست و در صورتی که فرد جان خود را از دست ندهد، دچار ناتوانی ها و عوارض عصبی می شود.

این بیماری به راحتی می تواند به افراد دیگر سرایت کند. واکسیناسیون علیه این بیماری می تواند از بسیاری از مرگ و میرهای ناشی از آن پیشگیری کند.