کیسه تنان
تعریف کیسه تنان:
کیسه تنان گروهی از جانوران بی مهره هستند که همان طور که از نام آنان مشخص است بدنی کیسه مانند دارند. این جانداران فاقد اسکلت داخلی اند اما اغلب اسکلتی خارجی از جنس آهک، سیلیس و کیتین دارند.
در زندگی کیسه تنان دو مرحله به نام مدوز و پولیپ تعریف می شود.
مدوز دوره ای است که جاندار دارای تاژک است و توانایی حرکت دارد.
پولیپ دوره بلوغ جاندار است که در این زمان به صخره های کف دریا ثابت می شود.
عروس دریایی همواره در دوره مدوز و مرجان ها همواره در دوره پولیپی به سر می برند.
طبقه بندی کیسه تنان:
این جانوارن بیش از ۹۵۰۰ گونه دارند و به سه رده زیر تقسیم می شوند.
مرجان ها که بزرگ ترین رده کیسه تنان هستند.
عروس دریایی
هیدر
تغذیه کیسه تنان:
کیسه تنان دارای کیسه گوارشی هستند و محل ورود و خروج آب و مواد غذایی یکی است.
در سطح بدن خود سلول های گزنده ای حاوی مواد زهرآگین دارند که به جاندار در شکار کمک می کند. زمانی که جاندار دیگری با سلول های گزنده تماس پیدا کند، ماده سمی درون آن ها به بدن طعمه ترشح می شود و شکار را از پای در می آورد.
گوارش در کیسه تنان طی دو مرحله برون سلولی و درون سلولی انجام می شود.
در لایه داخلی دیواره بدن کیسه تنان، سلول های ترشح کننده آنزیم های گوارشی وجود دارد که گوارش برون سلولی را روی غذا انجام می دهند. پس از این مرحله غذا به قطعات کوچکی تبدیل شده است که می تواند برای گوارش درون سلولی وارد سلول ها شود.
تولید مثل کیسه تنان:
شیوه تولید مثل در کیسه تنان به نوع زندگی آن ها بستگی دارد.
کیسه تنانی که به صورت مدوز زندگی می کنند به روش جنسی و آن هایی که به صورت پولیپ زندگی می کنند، به روش های غیر جنسی تولید مثل می کنند.
دستگاه گوارش نشخوارکنندگان
دستگاه گوارش نشخوارکنندگان مانند گاو، گوسفند، گوزن و بز، برای استفاده از سلولز موجود در مواد غذایی سازگاری پیدا کرده است. معده این جانوران چهاربخش است و مواد گیاهی طی مراحی زیر از بخش های مختلف دستگاه گوارش عبور می کند.
1- جانور ابتدا مواد گیاهی را نیمه جویده از دهان وارد مری می کند.
2- مواد گیاهی نیمه جویده وارد سیرابی می شوند.
3- سپس مواد نیم جویده وارد نگاری می شوند.
4- بازگشت مواد غذایی از نگازی به مری و دهان
شقایق دریایی
نوعی دیگر از کیسه تنان به نام شقایق دریایی نیز روی بازوهای خود خارهای گزنده ای دارد که برای جانوران سمی است در حالی که دلقک ماهی ها از نیش این شقایق دریایی در امان اند و در میان بازوهای ان مخفی می شوند. بین دلقک ماهی ها و شقایق دریایی یک نوع همزیستی معروف به نام هم سفرگی وجود دارد که در آن یک طرف یعنی دلقک ماهی ها و طرف دیگر شقایق دریایی نه سود می برد نه زیان.
هنگامی که طعمه درون کیسه گوارشی هیدر قرار می گیرد (بلع)، بعضی از سلول های پوشاننده کیسه،آنزیم های هیدرولیز کننده ترشح می کنند تاژک هایی که از بعضی سلول ها بیرون زده اند غذا را با آنزیم های گوارشی مخلوط می کنند آنزیم هابخش نرم بدن صیدرا به ذرات کوچکتر تجزیه می کنند (گوارش برون سلولی). هنگامی که بعضی بخش های بدن شکار به ذرات کاملا ریز تبدیل شده این ذرات وارد سلول های پوشاننده کیسه گوارشی می شوند و بقیه مراحل گوارشی خود را درون سلول ها می گذرانند. (گوارش درون سلولی). باقی مانده بدن صید که گوارش نیافته است. از راه دهان خارج می شود. (دفع) بنابراین گوارش هیدر ابتدا برون سلولی و سپس درون سلولی است.
هیدرها
گونههای این جنس، جانورانی شکارچی ساکن آب هستند، دارای کیسه گوارش یک طرفه، سر ومغز ندارند و در سراسر بدنش شبکه آب از تارهای عصبی کشیده شدهاست. این جانوران بازوهای زهری خود را که نماتوسیست نام دارد به سمت شکار خود پرتاب میکند و پس از برخورد بازو با شکار و فلج شدن آن، با همان بازوها غذا را به داخل کیسه گوارشی میبرد و هضم میکند و مواد زائد و هضم نشده را از راه دهان خارج میکند.
مطالب وبلاگ توسط بخش علوم زیستی شورای پژوهش بارگذاری می شوند و وبلاگ متعلق به شورای پژوهش دبیرستان شهید بهشتی 2 می باشد. هدف از ساخت این وبلاگ افزایش اطلاعات شما در حوزه زیست شناسی و محیط زیست است. امیدواریم مطالب این وبلاگ برای شما مفید باشند و بهرهی کافی را از آن ها ببرید.